editie 18, 08-11-2014

nieuws
Overheid moet otters helpen oversteken

Hof verplicht overheid om ottertunels en loopplankjes bij gevaarlijke knelpunten aan te leggen.

Door Janneke Razenberg
© bionieuws


De overheid moet gevaarlijke oversteekpunten voor otters veiliger maken. Dit heeft het gerechtshof in Den Haag op 4 oktober besloten in een door Stichting Das & Boom en Stichting Otterstation Nederland aangespannen rechtszaak. Het hof verplicht de overheid binnen een jaar de gevaarlijkste knelpunten aan te passen. Daarnaast moet de overheid monitoring van otters voortzetten, ten minste tot het moment dat de soort zich zelfstandig in de Nederlandse natuurplassen kan handhaven.

Nadat de otter in 1988 in Nederland uitgestorven was, besloot de overheid in 2002 31 otters in de natuurgebieden Wieden, Weerribben en Rottige Meente uit te zetten. De populatie in deze gebieden bestaat momenteel bijna zestig dieren, waarmee de maximale draagkracht van de eerste uitzetgebieden in Overijssel en Zuidoost-Friesland is bereikt. Otters zijn solitaire dieren, waardoor jonge otters vanuit de kernleefgebieden naar nieuwe territoria trekken.

De nachtactieve waterdieren kunnen per etmaal een afstand van 10 kilometer afleggen, waarbij ze de beschutting van ruige oevers opzoeken. Door het gebrek aan veilige ottertunnels en loopplankjes onder snelwegen en langs bruggen, worden otters met toenemende mate slachtoffer van het verkeer (zie ook ‘Een derde Nederlandse otters verkeersslachtoffer’, Bionieuws 18, 2010). Volgens Alterra werden dit jaar – tot nu toe – 31 otters doodgereden. Een aanzienlijk aantal, omdat de totale Nederlandse otterpopulatie pas uit 110 dieren bestaat.

‘Wij vonden na de dramatische bezuinigingen op natuurbescherming in 2011 dat er iets moest gebeuren. De overheid overtrad met die bezuinigen de Habitatrichtlijn. Deze regelgeving draagt de overheid op alles in werk te stellen om het uitsterven van inheemse dieren te voorkomen’, stelt Bert Hesse van Stichting Das & Boom. ‘Dat moet echter iemand wel aanhangig maken’. Das & Boom en Stichting Otterstation Nederland spanden daarom in mei 2013 een rechtszaak aan. Het hof besloot toen dat het ministerie de knelpunten uiterlijk in mei 2015 moet hebben aangepast.

Het ministerie van Economische Zaken ging in hoger beroep, maar ondernam weinig na het vonnis. ‘Dit terwijl het indienen van een hoger beroep geen schorsende werking heeft op het uitvoeren van het oorspronkelijke vonnis’, licht Hesse toe. Wel gaf de overheid Alterra opdracht de gevaarlijkste oversteekplekken voor otters vast te stellen. Het daaruit resulterende rapport Infrastructurele knelpunten voor de otter (maart 2014) merkte in totaal 21 locaties als urgente knelpunten aan, en 79 plekken als potentiele knelpunten.

De aanleg van rasters, faunapassages en het aantrekkelijk maken van de bestaande waterdoorgangen is volgens Alterra nodig om otters de kans te geven op een veilige oversteek. Het hof heeft nu besloten dat de overheid vóór mei 2015 de zeven zeer urgente knelpunten moet hebben verbeterd. Voor de overige veertien krijgt de overheid wat langer de tijd. Persbureau ANP meldt dat staatssecretaris Sharon Dijksma in overleg is met de provincies over de juiste aanpak.

Het verdwaalde otterpaartje dat sinds begin dit jaar in de Nieuwkoopse Plassen woont, moet het nog even zonder veilige ottertunnels doen. De uitspraak van de rechter heeft alleen betrekking op de knelpunten in Overijssel en Friesland. ‘We hebben ons voor nu gefocust op de knelpunten rond het kernleefgebied, omdat we daar kans zien om een duurzame populatie van een paar honderd dieren te vormen’, maakt Hesse het besluit duidelijk. Niet geheel toevallig lanceerden natuurorganisaties

op 5 oktober de Otter Challenge. Hiermee gaan ze op zoek naar duurzame bedrijfsplannen die zorgen dat otters hun plek vinden in het Nederlandse landschap. De organisaties streven hierbij – zonder inzet van de overheid – naar duizend Nederlandse otters in 2020.