artikel afdrukken
bionieuws 16, 11-10-2014

nieuws
Gewasverbetering leidt tot ontbossing

Door Maartje Kouwen
© bionieuws


Hogere opbrengsten van palmolie per hectare besparen geen land, maar zorgen juist voor verdere ontbossing van regenwoud. Daarvoor waarschuwen onderzoekers uit Singapore en het Verenigd Koninkrijk 2 oktober in Science.

De vraag naar agrarische producten groeit met een toenemende wereldpopulatie. Die groei is moeilijk in overeenstemming te brengen met het behoud van tropische bossen, die vaak het veld ruimen voor nog meer akkerland. Palmolie is de drijvende kracht achter de ontbossing van grote gebieden in Zuidoost-Azië en onderzoekers vrezen dat die ontbossing zich voortzet in Afrika en Latijns-Amerika als de vraag nog verder stijgt.

Verbetering van de opbrengst lijkt een goede oplossing om zowel te voldoen aan de vraag als tegelijkertijd land te besparen. Het recente sequensen van landbouwgewassen als palmolie, eucalyptus en cacao draagt daaraan bij. Naar verwachting komt volgend jaar een palmolievariëteit op de markt die een opbrengst heeft van 10 ton per hectare in plaats van 4. Dankzij veredeling is daarnaast de volgende generatie zaden mogelijk beter bestand tegen droogte, ziekte en zout.

Dat lijkt op het eerste gezicht goed nieuws, beamen de Science-auteurs. ‘In theorie kan de wereldwijde vraag naar palmolie worden voldaan met minder oppervlakte, en bespaar je land voor natuur.’ Een kleine verbetering van de huidige 4 ton per hectare naar bijvoorbeeld 5,2 ton per hectare kan al een besparing opleveren van 7 miljoen hectare land: het equivalent van bijna de helft van het huidige oliepalmareaal.

Palmolieprijs
De onderzoekers laten zien dat verbetering van de oogst meerdere gevolgen kan hebben. Het kan leiden tot daling in palmolieprijs en toename van ruimte voor bos. ‘Maar simulaties laten ook een potentieel negatieve uitkomst zien’, schrijven de onderzoekers: een forse uitbreiding van landbouwgrond en verdere ontbossing. ‘De reden is dat technologische verbetering leidt tot hogere opbrengsten voor boeren, wat gebruik van meer land aanmoedigt.’

Ze vrezen daarbij dat gewassen als sojabonen of koolzaad in Canada niet langer kunnen concurreren met de opbrengst van verbeterde gewassen in de tropen, waardoor productie nog meer in de tropische gebieden wordt geconcentreerd. Dankzij variëteiten die geschikt zijn voor moeilijke groeiomstandigheden kunnen die plantages zich ook verplaatsen naar gebieden in Afrika en Latijns-Amerika die nu nog bedekt zijn met bos, voorspellen de onderzoekers: ‘Lagere opbrengsten van Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse variëteiten en hogere productiekosten hebben tot dusverre uitbreiding van palmolieproductie in deze regio’s weten te voorkomen.’

De onderzoekers bepleiten dan ook een wereldwijde aanpak, waarbij specifieke gebieden worden aangeduid als potentiële akker of juist te beschermen natuurgebied. Daarnaast kunnen certificering, strengere omgevingscriteria en consumentendruk uitbreiding van landbouwgrond tegengaan.