artikel afdrukken
bionieuws 13, 31-08-2013

nieuws
Databank flora en fauna maakt doorstart

De Gegevensautoriteit Natuur staakt door geldproblemen haar activiteiten, maar inzameling en beheer van natuurgegevens in de nationale databank zijn voorlopig veiliggesteld.

Door Gert van Maanen
© bionieuws


‘We hebben een heel mooi systeem gemaakt met 65 miljoen natuurgegevens en jaarlijks 6 miljoen nieuw ingevoerde gegevens, waarmee we internationaal voorop lopen. Alleen is overschat hoeveel gebruikers ervoor willen betalen. Het ministerie wil niet meer subsidiëren, de kas raakt leeg, dus moeten we stoppen.’ Dat zegt ecoloog Jan van Groenendael (68), sinds 2007 de nationale Gegevensautoriteit Natuur. De stichting Gegevensautoriteit Natuur (GaN) staakt per 1 januari 2014 haar activiteiten als exploitant van de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). ‘Bouwbedrijven en milieuadviesbureaus namen wel betaald gegevens af, maar lang niet genoeg om de jaarlijkse kosten van 2,5 miljoen euro voor beheer en onderhoud te dekken’, aldus Van Groenendael. Eind 2012 bleek al uit onderzoek dat het structureel tekort op de begroting niet uit de markt gehaald kan worden. Het ministerie van Economische Zaken wil echter na 2013 geen nieuwe, structurele subsidie verstrekken.

De toekomst van de nationale databank is wel verzekerd voor de komende drie jaar. Een consortium van provincies, Rijkswaterstaat, terreinbeherende organisaties, het ministerie van Economische Zaken en vrijwilligersorganisaties zet de exploitatie in afgeslankte vorm voort. ‘We vinden het heel belangrijk dat beschikbaarheid en toegankelijkheid tot de NDFF zo gewaarborgd blijft’, zegt Sovondirecteur Theo Verstrael. Hij zit namens de particuliere gegevensbeherende organisaties in de werkgroep die de vorming van het consortium voorbereidt. ‘De Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Unie van Waterschappen nemen niet in het consortium deel, maar houden wel vast aan de huidige abonnementenstructuur voor hun leden. Groene adviesbureaus en bouwbedrijven nemen vaak op incidentele basis gegevens af en kunnen dat ook in de toekomst blijven doen. We moeten flink inkrimpen, maar hopen de exploitatie vanaf 2014 toch op een verantwoorde manier voort te zetten’, aldus Verstrael.

De stichting GaN heeft alle medewerking toegezegd om de overgang naar het nieuwe consortium soepel te laten verlopen. Van Groenendael is blij dat de databank tot minstens 2015 is veiliggesteld. ‘Dat is het jaar waarop iedereen verwacht dat de nieuwe Omgevingwet van kracht wordt. Hierin wordt, als alles goed gaat, alles rond beschermde soorten en hun leefgebieden geregeld.’ Wel maakt hij zich zorgen omdat het onafhankelijk toezicht op de inzameling, maar vooral ook op het juiste gebruik van natuurgegevens dreigt te verdwijnen.

Op 1 oktober loopt de tweede termijn van Van Groenendael af en het ministerie heeft bekendgemaakt geen opvolger te zoeken. ‘Mijn eerste reactie was boosheid, ook omdat het me persoonlijk raakt’, vertelt Van Groenendael. ‘Maar verder ben ik vooral bezorgd, als gewoon burger en als bioloog. Natuur is in het maatschappelijk krachtenveld al te vaak een zachte waarde, dus moet je uit voorzorg de bescherming van die natuur met je natuurgegevens zo goed mogelijk borgen.’

Gezien de grote belangen rond bouwprojecten, milieueffectrapportages en aanwijzing van natuurgebieden, bestaat volgens Van Groenendael het risico dat gegevens niet of onjuist worden gebruikt. Zelfs een brief ondertekend door coryfeeën als oud-ministers Cees Veerman, Ed Nijpels en Herman Wijffels over de absolute noodzaak van onafhankelijk toezicht leek niet te leiden tot een reactie van het ministerie. Inmiddels heeft het ministerie overleg aangevraagd en beraadt het zich op een of andere vorm van onafhankelijk toezicht.

Op vrijdag 11 oktober 2013 organiseert de Stichting GaN een symposium in Amersfoort om de balans op te maken van zes jaar Gegevensautoriteit Natuur.