artikel afdrukken
bionieuws 4, 03-03-2012

brieven
‘Cisgenese even veilig als klassieke veredeling’

Door Niels Louwaars, directeur Plantum
© bionieuws


De European Food Safety Authority (EFSA) concludeert dat cisgene gewassen even veilig zijn voor milieu, veevoer en voedsel als conventioneel veredelde gewassen. Dit in vergelijking met intragene en transgene gewassen die extra risico’s kunnen opleveren. Branchevereniging van plantenveredelingsbedrijven Plantum is van mening dat deze beoordeling de beleidsmakers in Nederland en Europa ondersteunt in het vrijstellen van cisgenese van regelgeving voor genetische modificatie. Dit zal een belangrijke bijdrage leveren aan de innovatie in de plantenveredeling.

Sinds 2009 onderneemt de Europese Commissie diverse activiteiten om te beoordelen of nieuwe veredelingstechnieken onder de regelgeving voor genetische modificatie moeten vallen. Als eerst is een werkgroep ingesteld die heeft onderzocht of acht nieuwe veredelingstechnieken vallen onder de juridische definitie van een ggo (genetisch gemodificeerd organisme) en de werking van de regelgeving. In januari 2012 verscheen het eindrapport van deze werkgroep. De meerderheid van de werkgroep concludeert dat het merendeel van de producten die worden ontwikkeld met behulp van één van de nieuwe technieken zoals reverse breeding, zinc finger, agro-inoculatie en gerichte mutatie, vrijgesteld kunnen worden van de ggo-regelgeving. Ook cisgenese werd beoordeeld. De meeste experts van de werkgroep waren het er ook over eens dat, als er geen vreemd dna meer in de plant aanwezig is, die plant niet als een ggo beschouwd moet worden.

Als tweede heeft het wetenschappelijk bureau van de Europese Commissie twee studies uitgevoerd in het kader van nieuwe veredelingstechnieken. Uit de studie over de sociaal-economische impact van nieuwe veredelingstechnieken blijkt dat deze nieuwe technieken vele mogelijkheden bieden voor de innovatie binnen de veredeling, maar dat het gebruik vooral zal afhangen van regulering en de daarmee gepaard gaande kosten. Uit een andere studie over detectiemogelijkheden voor nieuwe veredelingstechnieken blijkt dat het gebruik van de meeste technieken niet te detecteren is in het eindproduct. Een enkele techniek kan gedetecteerd worden na gerichte toetsing indien bekend is dat die techniek is toegepast.

Om ook iets over de veiligheid van technieken te zeggen is de EFSA gevraagd de nieuwe technieken een voor een te beoordelen en te relateren aan de traditionele veredelingstechnieken. Het rapport van de eerste studie over cisgenese en intragenese is nu afgerond en maakt duidelijk dat cisgenese even veilig is als traditionele veredelingstechnieken.

Plantum onderschrijft de conclusie dat planten en producten zonder vreemd dna als niet-ggo beschouwd dienen te worden. Plantum is het met de staatsecretarissen Bleker en Atsma eens dat een techniek moet worden vrijgesteld van de vergunningsplicht als deze geen grotere risico’s kent dan equivalente producten van klassieke veredeling. Nu de EFSA-resultaten bekend zijn over cisgenese zijn we dan ook van mening dat cisgene planten buiten de regelgeving voor ggo’s moeten vallen. Plantum gaat er verder vanuit dat deze resultaten ook een positieve weerslag zullen hebben op de beoordeling van de andere nieuwe veredelingstechnieken.

Kader: Over cisgenese en intragenese
Cisgene planten zijn gemodificeerd met een dna-sequentie uit de plantensoort zelf of uit een nauw verwante donorplant. Het criterium hierbij is dat de ingebrachte functionele dna-sequenties als zodanig onveranderd zijn en in principe ook in de plant ingebracht kunnen worden door traditionele veredelingstechnieken. Bij intragenese worden cisgene elementen gecombineerd tot een nieuwe coderende sequentie en vervolgens teruggebracht in de plant.