artikel afdrukken
bionieuws 1, 19-01-2008

nomen est omen
Een krachtige doodstrijd

Aesculus hippocastanum

Door Jeroen Scharroo
© bionieuws


En de Anne Frankboom gaat… om! In ieder geval: hij mag om. Zeker is het nog niet. Op 15 januari oordeelde de bezwaarschriftencommissie dat het Amsterdamse stadsdeel Centrum terecht een kapvergunning heeft verleend voor de witte paardenkastanje. De discussie rondom de kap is hiermee nog niet beëindigd. De eigenaar van de boom en de stichting Support Anne Frank Tree voeren nog overleg.

Begin januari bleek uit een onafhankelijk onderzoek dat de boom is aangetast door de dikrandtonderzwam (Ganoderma adspersum), en niet door de platte tonderzwam (Ganoderma applanatum). Jammer voor de voorstanders van behoud van de boom, want die laatste zwam groeit alleen op dood materiaal, de eerste tast ook levend hout aan. Critici beweren dat de beroemde boom sowieso ten dode is opgeschreven: hij is al 150 jaar oud en vertoont bijvoorbeeld geen reactiegroei meer op snoeiwonden. Bestrijding van de zwam zou de levensduur hooguit nog wat jaartjes kunnen rekken; de boom wordt nooit meer gezond.

Dat terwijl de imposante paardenkastanje zijn naam te danken zou hebben aan zijn krachtige groeiwijze – sterk als een paard. In de literatuur duikt nog een aantal andere naamsverklaringen op. Zo blijven op de boomtakken hoefijzervormige littekens over als het blad afvalt in de herfst. Ook werden in het verleden de gemalen kastanjes wel gebruikt als veevoer. De kastanjes zouden bovendien nuttig zijn om paardenhoest te bestrijden.

De naam Aesculus werd bedacht door de Romeinen, die er een eetbare eikelsoort mee aanduidden. Linnaeus besloot de naam zonder speciale reden over te dragen op de paardenkastanje. Hippocastanum komt van de Griekse woorden hippos en kastanum: paard en kastanje.

150 jaar jong en dan al gekapt: het lot van Anne’s boom klinkt triester dan het is. De maximale leeftijd van de witte paardenkastje bedraagt ongeveer 250 jaar en in bedompte stadstuintjes halen slechts weinig bomen hun uiterste ouderdom. Als het huidige exemplaar omgaat, zal hij worden vervangen door een reeds opgekweekte nakomeling die al krachtig gegroeid is tot een hoogte van twee meter.